Markten van morgen

Zal de detailhandel e-commerce overleven?

Erwin van Zuidam Erwin van Zuidam 29.11.2017

Wie door de winkelstraten loopt kan de leegstand of 'tijdelijke' winkels niet ontgaan. Zijn dit incidenten of is er sprake van een structurele trend?

Zal de detailhandel e-commerce overleven?

Ketens in de detailhandel staan zwaar onder druk. Om er gewoon een paar bij naam te noemen: Foot Locker verloor dit jaar 50% van zijn beurswaarde en Macy verloor 40%. In Nederland van hetzelfde laken een pak: na het faillissement van onder meer V&D legt de ene na de andere keten het loodje of staat zwaar onder druk, zoals Blokker. Wie door de winkelstraten loopt kan de leegstand of “tijdelijke” winkels niet ontgaan. Zijn dit incidenten of is sprake van een structurele trend? Waarschijnlijk het laatste.

 

“Op de markt is uw gulden een daalder waard”.

Met deze -aanvechtbare- slogan prezen marktkooplui decennia geleden hun propositie aan. Bovendien claimden zij het gemak van het samenbrengen van het aanbod op één plek. In die tijd een novum omdat winkels nog verspreid waren over een dorp of stad. De bouw van winkelcentra, in Nederland vooral in de jaren zestig en zeventig van de vorige eeuw, gaf deze wekelijkse markten een permanent karakter.

Door voortschrijdende technologie kan het voordeel van een marktplaats, het op een efficiënte manier bij elkaar komen van vraag en aanbod, nu via een online propositie nog efficiënter worden ingevuld. Hoe meer producten en concurrentie, hoe aantrekkelijker de markt is voor consumenten. Maar er zat tot nu toe een limiet op de omvang van een markt, namelijk voor de consument de reistijd naar de winkelstraat en voor de retailer de dure winkelruimte. De online versie laat dit als sneeuw voor de zon verdwijnen. Van reistijd is geen sprake en van dure winkelruimte evenmin. Retailers kunnen nu een onbeperkt aantal producten tonen en er is geen noodzaak om in iedere stad aanwezig te zijn.

kaboompics.com_Woman lying and typing on laptop.klein.jpg

Dit maakt de markt dieper en aantrekkelijker voor de consument. Maar het zorgt ook voor aanzienlijke kostenbesparingen aan de kant van de retailer die (een deel van) deze kostenvoordelen kan doorgeven aan de consument.

Pakket vierkant.png

De grootste uitdaging is om de producten bij de consument thuis te krijgen tegen zo laag mogelijke kosten. Dit is een complex logistiek probleem, dat zich niet beperkt tot het overhandigen van het pakketje, maar ook de opslag en het samenstellen van pakketjes behelst. Hier zijn schaalvoordelen van belang. De retailer met de laagste kosten heeft een concurrentievoordeel.

Amazon zet zwaar in op logistiek en creëert schaal door het ook aan derden aan te bieden, wat bovendien zijn platform aantrekkelijker maakt. In dit licht kan ook de recente overname van de Amerikaanse foodretailer Whole Foods door Amazon worden gezien. Het zorgt voor meer volume en lagere bezorgingskosten. Uiteindelijk wordt het zeer moeilijk om als retailer concurrerend te blijven zonder het platform van Amazon te gebruiken. En ook consumenten kunnen er nauwelijks omheen: uit een recent onderzoek onder Amerikaanse millennials wordt de app van Amazon als meest onmisbare genoemd, voor usual suspects als Facebook, Messenger, Instagram en YouTube.

Visual e-commerce.chart.jpg

Amazon en zijn Chinese tegenhanger Alibaba zetten ook in op Artificial Intelligence (AI) om de consument te assisteren tijdens het winkelen. Door het grote aanbod van producten is het een uitdaging voor de consument geworden om het juiste product te vinden. Het gebruik van AI kan daarbij helpen, waardoor het platform meteen relevanter wordt voor de consument. Als gevolg daarvan krijgt het platform meer controle over het koopgedrag van de consument en de mogelijkheid om consumptiepatronen te beïnvloeden. Een taak die voorheen bij de retailers lag. De vraag is dus meer en meer of retailers nog wel nodig zijn of dat merken misschien beter hun producten direct op Amazon of Alibaba kunnen aanbieden en hen de gehele distributie laten afhandelen?

Maar niet alleen de retail wordt getroffen, ook onroerend goed. Want wat gaan we doen met de vrijgekomen winkelruimte? En als we dan toch veel minder naar de stad gaan om te winkelen, wat doen we met al die parkeergarages? En in het verlengde hiervan: wat gaan we doen met de extra vrije tijd die hierdoor ontstaat? Duidelijk is dat hier geen sprake is van een incident maar van een trend.

Als belegger speelt OBAM in op trends. We kijken niet alleen waarin we wel moeten beleggen, maar ook waar we niet in moeten beleggen. Dat is de kunst van het kiezen.

Erwin van Zuidam, senior portfoliomanager
vorige Op maat gemaakte gezondheidszorg
volgende Winkelen zonder betaalhandeling
delen